Αυτοαποκλεισμός μέσω ΕΕΕΠ: πώς εγγράφεσαι και τι αλλάζει
Φόρτωση...
Όταν ένα τηλεφώνημα κόβει τον δρόμο πίσω
Ο αυτοαποκλεισμός είναι ίσως το πιο υποτιμημένο εργαλείο που έχει στη διάθεσή του ένας Έλληνας παίκτης. Δεν είναι θεραπεία, δεν είναι εξομολόγηση, δεν είναι παραίτηση. Είναι μια εθελοντική απόφαση που μετατρέπεται σε επίσημη εγγραφή στο μητρώο της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιχνιδιών – και από εκείνη τη στιγμή, οι αδειοδοτημένοι πάροχοι υποχρεούνται με νόμο να σε εμποδίσουν από το να καταθέσεις, να στοιχηματίσεις ή να ανοίξεις νέο λογαριασμό.
Στην Ελλάδα, με βάση τα στοιχεία που δημοσιεύει η ΕΕΕΠ, ο αριθμός εγγεγραμμένων στο μητρώο αυτοαποκλεισθέντων αυξάνεται σταθερά κάθε χρόνο, αντανακλώντας τόσο την αυξημένη επίγνωση όσο και την αυξημένη πρόσβαση σε online τζόγο. Σε αυτό το κείμενο εξηγώ τι είναι ακριβώς το μητρώο, ποια είναι τα βήματα εγγραφής, τι αλλάζει στην πράξη μετά την εγγραφή, ποιες πρόσθετες φραγές μπορείς να βάλεις με software, και πώς γίνεται η επανεξέταση μετά την περίοδο.
Το μητρώο αυτοαποκλεισθέντων – πώς λειτουργεί
Το μητρώο αυτοαποκλεισθέντων είναι κεντρική βάση δεδομένων που τηρεί η ΕΕΕΠ και στην οποία έχουν πρόσβαση όλοι οι 19 αδειοδοτημένοι πάροχοι online τυχερών παιχνιδιών στην Ελλάδα. Όταν ένα όνομα και ΑΦΜ καταγράφονται εκεί, κάθε πάροχος υποχρεούται με νόμο και άδεια του να αρνηθεί κατάθεση, εγγραφή νέου λογαριασμού, ή στοιχηματισμό από το συγκεκριμένο άτομο για όλη τη διάρκεια της δέσμευσης.
Η ωραιότητα του συστήματος είναι ότι η εγγραφή σε ένα σημείο καλύπτει όλους. Δεν χρειάζεται να μπεις σε δέκα διαφορετικές πλατφόρμες και να ζητήσεις δέκα αυτοαποκλεισμούς. Με μία αίτηση στην ΕΕΕΠ, βγαίνεις από το αδειοδοτημένο ελληνικό σύστημα στο σύνολό του. Αυτό είναι ουσιαστική διαφορά σε σχέση με χώρες όπου ο αυτοαποκλεισμός γίνεται μεμονωμένα ανά πάροχο και απαιτεί κουραστική επανάληψη.
Η νομική βάση του είναι σαφής: το άρθρο 28 του Ν. 4002/2011, όπως έχει τροποποιηθεί, καθιστά τον αυτοαποκλεισμό υποχρεωτικά αναγνωρίσιμο από τον πάροχο. Η μη συμμόρφωση από πάροχο επιφέρει διοικητικές κυρώσεις, που σε ακραίες περιπτώσεις μπορούν να οδηγήσουν σε ανάκληση της άδειας. Είναι κίνητρο που εξασφαλίζει ότι η εγγραφή λαμβάνεται σοβαρά υπόψη.
Το μητρώο δεν είναι δημόσιο. Τα προσωπικά δεδομένα προστατεύονται κατά GDPR, και η πρόσβαση είναι περιορισμένη στους παρόχους και στις αρχές. Η εγγραφή σου δεν θα εμφανιστεί σε κανένα δημόσιο αρχείο, δεν θα φανεί σε εργοδότη, και δεν θα έχει επίδραση σε δάνεια ή πιστωτικές κάρτες.
Βήματα εγγραφής στην ΕΕΕΠ
Η διαδικασία εγγραφής έχει σχεδιαστεί να είναι εφικτή χωρίς γραφειοκρατικές δυσκολίες, ακριβώς γιατί η αρχή κατανοεί ότι η στιγμή που ένα άτομο αποφασίζει είναι ευαίσθητη και δεν πρέπει να χαθεί σε χαρτιά.
Πρώτο βήμα: επίσκεψη στην ιστοσελίδα της ΕΕΕΠ (gamingcommission.gov.gr) και πλοήγηση στην ενότητα “Υπεύθυνο Παιχνίδι” όπου υπάρχει η φόρμα αυτοαποκλεισμού. Η εγγραφή γίνεται με χρήση κωδικών TaxisNet, ώστε η ταυτοποίηση να είναι αυτόματη και αξιόπιστη. Δεν χρειάζονται προσκόμιση δικαιολογητικών στο γραφείο.
Δεύτερο βήμα: επιλογή διάρκειας. Η ΕΕΕΠ προσφέρει αρκετές επιλογές: 1 μήνα, 6 μήνες, 1 έτος, ή διαρκής αυτοαποκλεισμός. Η σύσταση των ειδικών είναι ότι για ένα άτομο που αναγνωρίζει πρόβλημα, ο μηνιαίος αυτοαποκλεισμός είναι συνήθως ανεπαρκής – η ψυχολογία της ανάκαμψης χρειάζεται μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα. Η ετήσια ή η διαρκής επιλογή προσφέρει σταθερό φράγμα.
Τρίτο βήμα: υποβολή και επιβεβαίωση. Μετά την υποβολή, λαμβάνεις email επιβεβαίωσης. Η εγγραφή ενεργοποιείται εντός 24 ωρών και μετά διαμοιράζεται σε όλους τους αδειοδοτημένους παρόχους. Από εκείνη τη στιγμή, οποιαδήποτε προσπάθεια κατάθεσης ή στοιχηματισμού σε αδειοδοτημένο site θα απορρίπτεται αυτόματα.
Σημείωση: αν δεν έχεις πρόσβαση σε TaxisNet ή προτιμάς φυσική παρουσία, η ΕΕΕΠ δέχεται αιτήματα και μέσω επίσκεψης στα γραφεία της στην Αθήνα, ή με αποστολή της φόρμας ταχυδρομικά μαζί με αντίγραφο ταυτότητας. Η ηλεκτρονική διαδικασία ωστόσο είναι πολύ ταχύτερη.
Τι αλλάζει στην πράξη μετά την εγγραφή
Η πιο άμεση αλλαγή είναι λειτουργική. Όταν προσπαθήσεις να συνδεθείς σε υπάρχοντα λογαριασμό σε αδειοδοτημένο πάροχο, θα δεις μήνυμα ότι ο λογαριασμός έχει ανασταλεί λόγω αυτοαποκλεισμού, και δεν θα μπορείς να καταθέσεις ή να παίξεις. Υπάρχοντα υπόλοιπα διατηρούνται και μπορείς να ζητήσεις ανάληψη – δεν χάνεις χρήματα. Απλώς δεν μπορείς να συνεχίσεις να παίζεις.
Η δεύτερη αλλαγή αφορά τις εγγραφές. Δεν μπορείς να ανοίξεις νέο λογαριασμό σε άλλο αδειοδοτημένο πάροχο. Όταν συμπληρώσεις τη φόρμα εγγραφής, μετά τη διαδικασία ταυτοποίησης η αίτησή σου θα απορριφθεί. Είναι αυτό το σημείο που η κεντρική φύση του ελληνικού μητρώου διαφοροποιείται από συστήματα όπου ο αυτοαποκλεισμός είναι ανά πάροχο.
Η τρίτη αλλαγή είναι στις προωθητικές επικοινωνίες. Οι πάροχοι υποχρεούνται να αφαιρέσουν τον αυτοαποκλεισμένο παίκτη από όλες τις λίστες marketing – newsletters, push notifications, SMS προωθήσεων. Η σιωπή που ακολουθεί την εγγραφή είναι σκόπιμα σχεδιασμένη: δεν θες να λαμβάνεις “ξαναέλα, σε περιμένουμε με 50€ bonus” σε στιγμή αδυναμίας.
Σημαντικός περιορισμός: ο αυτοαποκλεισμός μέσω ΕΕΕΠ καλύπτει μόνο τους αδειοδοτημένους Έλληνες παρόχους. Δεν εμποδίζει πρόσβαση σε μη αδειοδοτημένα ξένα sites, σε κρυπτοκαζίνο, ή σε offshore πλατφόρμες που λειτουργούν εκτός ελληνικού πλαισίου. Αυτή η απουσία κάλυψης είναι ο βασικότερος λόγος που η εγγραφή πρέπει να συνοδεύεται από επιπλέον τεχνικά μέτρα. “Η πρόληψη και προστασία των νεότερων γενεών είναι από τους κύριους στόχους της Πολιτείας”, έχει επισημάνει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κωστής Χατζηδάκης για τη συνολική στρατηγική απέναντι στον τζόγο – προστασία που ωστόσο φτάνει μόνο εκεί όπου φτάνει η νομοθεσία.
Software και πρόσθετες φραγές για πληρέστερη κάλυψη
Επειδή το μητρώο ΕΕΕΠ δεν καλύπτει μη αδειοδοτημένα sites, ο αυτοαποκλεισμός είναι συνήθως πιο αποτελεσματικός όταν συνοδεύεται από τεχνικά εργαλεία που μπλοκάρουν συγκεκριμένες κατηγορίες ιστοσελίδων στη συσκευή ή στο δίκτυο.
Πρώτο εργαλείο είναι το Gamban – λογισμικό σχεδιασμένο ειδικά για παίκτες με προβληματική σχέση με τον τζόγο, που εγκαθίσταται σε κινητό και υπολογιστή και μπλοκάρει εκατοντάδες χιλιάδες ιστοσελίδες τυχερών παιχνιδιών παγκοσμίως. Το λογισμικό έχει ενσωματωμένη χρονική κλείδωμα – δεν μπορείς να το απεγκαταστήσεις γρήγορα ακόμη και αν θες, ώστε να αποτραπούν εμπνεύσεις στιγμής.
Δεύτερο εργαλείο είναι το BetBlocker, που λειτουργεί παρόμοια αλλά είναι δωρεάν, υποστηριζόμενο από φιλανθρωπία. Λιγότερες λειτουργίες απ’ το Gamban, αλλά για κάποιον που ξεκινά είναι πλήρως επαρκές.
Τρίτη επιλογή είναι DNS-based μπλοκάρισμα στο επίπεδο του οικιακού router – εργαλεία όπως το NextDNS μπορούν να φιλτράρουν κατηγορίες ολόκληρες (gambling, adult content) ώστε καμιά συσκευή που συνδέεται στο σπιτικό δίκτυο να μην μπορεί να επισκεφθεί ιστοσελίδες τυχερών παιχνιδιών. Είναι χρήσιμο όταν το σπίτι έχει πολλές συσκευές ή όταν θες να προστατέψεις και άλλα μέλη της οικογένειας.
Τέταρτη πρακτική σύσταση: αφαίρεση των αποθηκευμένων στοιχείων πληρωμής. Διαγραφή των saved πιστωτικών καρτών στους browsers, αφαίρεση του Neosurf voucher πορτοφολιού από το PayPal αν υπάρχει, και ζήτηση από την τράπεζα για block στις συναλλαγές προς merchants τύπου “gambling”. Αρκετές ελληνικές τράπεζες προσφέρουν αυτή τη δυνατότητα στο internet banking.
Επαναφορά μετά την περίοδο αυτοαποκλεισμού
Όταν η περίοδος του αυτοαποκλεισμού λήγει, η επαναφορά δεν είναι αυτόματη. Δηλαδή ένας ετήσιος αυτοαποκλεισμός δεν μετατρέπει αυτόματα τον λογαριασμό σου σε ενεργό όταν περάσει το έτος. Πρέπει να υποβάλεις ρητή αίτηση επαναφοράς στην ΕΕΕΠ, και υπάρχει υποχρεωτική περίοδος αναμονής 24 ωρών μεταξύ της αίτησης και της ενεργοποίησης. Αυτή η περίοδος “ψυχραιμίας” είναι σκόπιμη.
Στην περίπτωση του διαρκούς αυτοαποκλεισμού, η επαναφορά είναι πιο δύσκολη. Για να αρθεί απαιτείται αίτημα μετά από τουλάχιστον 12 μήνες από την εγγραφή, και η ΕΕΕΠ ενδέχεται να ζητήσει πρόσθετα στοιχεία – δηλαδή δικαιολογητικά ότι το άτομο έχει εργαστεί με ειδικούς και ότι η αλλαγή στην κατάσταση είναι τεκμηριωμένη. Η αυστηρότητα είναι σκόπιμη: ο διαρκής αυτοαποκλεισμός λαμβάνεται από ανθρώπους σε κρίση, και η εύκολη επαναφορά θα ακύρωνε την προστατευτική του λειτουργία.
Ένα σημείο που αξίζει σκέψη πριν αποφασίσεις τη διάρκεια: η αυτοαξιολόγηση τη στιγμή της εγγραφής είναι συχνά πιο ρεαλιστική από εκείνη μετά από έξι μήνες αποχής. Όταν περάσει χρόνος και τα συμπτώματα υποχωρήσουν, ο εγκέφαλος έχει την τάση να υποτιμά τη σοβαρότητα του προηγούμενου προβλήματος. Αυτό είναι κανονικό φαινόμενο της ανάκαμψης και ένας από τους λόγους που οι ειδικοί συστήνουν συνεργασία με ψυχολόγο πριν την επαναφορά. Συμπληρωματικές πληροφορίες για τα ψυχολογικά σήματα που οδηγούν σε αυτοαποκλεισμό καλύπτονται στο σήματα προβληματικού παιχνιδιού.
Πόσο διαρκεί ο αυτοαποκλεισμός;
Η ΕΕΕΠ προσφέρει αρκετές διάρκειες: 1 μήνα, 6 μήνες, 1 έτος, ή διαρκής αυτοαποκλεισμός. Η επιλογή εξαρτάται από την προσωπική σου κατάσταση. Για κάποιον που αναγνωρίζει σαφή πρόβλημα, οι ειδικοί συστήνουν τουλάχιστον 1 έτος ή διαρκή. Για κάποιον που θέλει προληπτικό φράγμα, ένας μήνας ή έξι μπορεί να επαρκεί.
Επηρεάζει μη αδειοδοτημένες στοιχηματικές;
Όχι. Το μητρώο ΕΕΕΠ καλύπτει μόνο τους 19 αδειοδοτημένους Έλληνες παρόχους. Μη αδειοδοτημένα ξένα sites και offshore πλατφόρμες παραμένουν προσβάσιμα τεχνικά. Γι" αυτό η ΕΕΕΠ συνιστά να συνδυάζεις την εγγραφή με τεχνικά εργαλεία όπως Gamban ή DNS-based μπλοκάρισμα στο router.
Πώς αίρεται ο αυτοαποκλεισμός;
Δεν αίρεται αυτόματα. Όταν λήξει η περίοδος, πρέπει να υποβάλεις ρητή αίτηση επαναφοράς στην ΕΕΕΠ, με υποχρεωτική περίοδο αναμονής 24 ωρών. Για διαρκή αυτοαποκλεισμό, η επαναφορά απαιτεί τουλάχιστον 12 μήνες από την εγγραφή και ενδέχεται να ζητηθούν πρόσθετα στοιχεία.